Voor elke livestream steek ik een kaars aan en bereid ik het veld voor. Dat deed ik ook op de avond waarop ik over empathie en empaten sprak, met een naslagboek naast me, «Hoogsensitief en gelukkig», dat ik samen met jullie opnieuw las. Zelf ben ik al zo lang ik me kan herinneren een empaat, dus ik herkende mezelf op elke bladzijde.
Als je hier bent beland, voel jij waarschijnlijk ook alles: de ruimte die je binnenloopt, de persoon naast je, de onuitgesproken gedachte. En waarschijnlijk heb je al duizend keer gehoord dat je «te gevoelig» of «te veel» bent. Ik zal je iets zeggen: empathie is geen gebrek. Het is een gave. Maar zoals met elke gave: als je niet weet hoe je die gebruikt, worstel je ermee. Hieronder vertel ik wat je werkelijk voelt, waarom narcisten jou uitkiezen en hoe je jezelf beschermt.
Wat betekent het om een empaat te zijn?
Voor mij is een empaat iemand die energieën voelt. Allemaal. Van jongs af aan. Je loopt een kamer binnen en weet of het daar goed is of niet, zonder dat iemand iets zegt. Je kijkt naar iemand en leest diens stemming, soms zelfs diens gedachte. Als je heel veel gevoelens hebt, weet dan dat dit betekent dat je heel veel energie hebt. Die twee gaan altijd hand in hand: veel voelen betekent veel energie.
Er bestaan twee soorten intelligentie: de op school gemeten en geprezen intelligentie — logica, de linkerhersenhelft — en de creatieve intelligentie van de rechterhersenhelft, van kunstenaars en muzikanten. De overgrote meerderheid werkt vanuit de eerste. Empaten meestal vanuit de tweede. Ik heb bijvoorbeeld vreselijk geworsteld met wiskunde, met enorme inspanningen voor cijfers die anderen gemakkelijk haalden. Ik was niet minder: ik was anders.
Velen van jullie hebben ook kinderen met andere gaven, die jullie niet begrijpen omdat ze heel anders zijn dan jullie. Dat verschil hoef je niet te corrigeren. Je moet het begrijpen en omarmen.
Tekenen dat je een empaat bent
Dit zijn de meest voorkomende tekenen, uit de livestream en mijn eigen leven:
- Je voelt de energie van iedereen. Van jongs af aan. Soms zonder te weten dat jouw energie ophoudt waar die van anderen begint.
- Je leest mensen. Gebaren liegen niet: iemand die in zijn handen wrijft, betekent iedere keer een nadelige deal voor jou. Een «ja, maar» is geen ja. Dat heeft me enorm geholpen in mijn bedrijf.
- Je stemmingen komen in golven. Het kunnen tien, vijftien stemmingen per dag zijn. 's Ochtends schrijf je gedichten, 's middags dans je, 's avonds huil je. Je bent geen rechte lijn: je bent een heel palet.
- De stem in je hoofd houdt niet op. De innerlijke criticus: het is nooit genoeg.
- Je schaamt je voor wat je voelt. Het programma «ik ben te veel» is de achtergrondpijn van de jeugd van veel empaten.
- Je hebt je altijd anders gevoeld. Je probeerde te zijn zoals je familie, maar dat lukte niet, omdat het niet kon. Gesprekken verveelden je, je gaf de voorkeur aan boeken.
- Je neemt verantwoordelijkheden op je die niet van jou zijn. Niet alles wat om je heen gebeurt, is aan jou om op te lossen.
- Je bent extreem veerkrachtig geworden. «Laat maar, ik red mezelf toch wel.» Dat heeft je jarenlang gedragen en stelde je bloot aan precies de verkeerde mensen.
- Je zoekt betekenis. Existentiële vragen zijn voor jou normaal, geen crisis. Naarmate je verbinding maakt met jezelf, worden je zintuigen scherper: bij mij gebeurde precies dat.
Als je de helft van de lijst hebt aangevinkt, zet dan even de auto aan de kant en laat het bezinken: er is niets mis met je. Je bent een empaat.
De wonden van de empaat en de programma's die je opheft
Door al dat «je bent niet zoals wij» bouwt de empaat een vals zelf, een valse identiteit, om aardig gevonden te worden, liefde te ontvangen en te overleven — en handelt uiteindelijk zijn hele leven vanuit die identiteit, niet vanuit zijn echte zelf. In het gezin neemt degene die anders is vaak de rol van zondebok op zich of wordt de ouder van zijn eigen ouder. Achter ons vele praten zit vaak «ik zie mezelf niet, niemand ziet mij»: de behoefte om gezien te worden, terwijl je zelf de eerste bent die zichzelf niet ziet.
Het goede nieuws is dat je die programma's kunt opheffen. Je spreekt ze hardop uit, want woorden hebben scheppende kracht:
«Ik los het programma «Ik ben te veel» op in liefde en transformeer het alchemistisch tot het programma «Ik houd van mezelf zoals ik ben».»
«Ik hef het zondebokprogramma op. Ik ben niemands zondebok.»
«Ik hef het programma «ik vertrouw mezelf niet» op en vervang het door «Ik neem verantwoordelijkheid voor mijn gaven».»
«Lieve oude ik, dank je dat je me hebt geholpen te overleven. Het is tijd om te ontdekken wie ik werkelijk ben.»
Als je nog niet aan deze thema's hebt gewerkt, is het normaal dat je huilt wanneer je de zinnen uitspreekt. Dat is de ontlading, dat is de heling.
Ik wil in een individuele sessie aan deze wonden werken →
De golven: hoe je je energie organiseert
De eerste les die een empaat leert, gaat over de golven. Als je boven op de golf zit, weet dan dat je alleen maar boven zit en dat de golf op een gegeven moment daalt — dan ga je ervoor: werken, creëren, doen. Als je beneden bent, weet dan dat het een tijdelijke toestand is — forceer jezelf dan niet: rust uit.
De tweede les: je energie moet worden gebruikt. Ik heb minstens drie projecten tegelijk nodig. Energie die niet wordt bewogen, gebruikt of doorgegeven, blijft in je zitten en doet je lichaam kwaad. De begeleiding die ik ontvang, geef ik precies daarom door: als ik die vasthoud, voel ik me niet goed.
Het boek waarover ik vertelde, bevat een beeld waarom ik in mijn eentje moest lachen, want het is echt zo: een empaat is een Ferrari waarvan de bestuurder nog niet heeft leren rijden. Je vliegt op hoge snelheid van hek naar hek. De Ferrari heeft specifieke brandstof en nauwgezet onderhoud nodig — dus vooral tijd met jezelf. En nee, de Ferrari heeft niets te zoeken op een landweg.
Nog iets: je lichaam is je kasteel. Beweeg het. Dansen, yoga, zingend wandelen — ja, zingend over straat lopen is legaal, al stoort het sommige mensen meer dan veel ongezondere gewoonten. Energetisch is ons sacrale chakra — van genot en creatie — door onze opvoeding vaak klein, terwijl het hartchakra groot is; dat is geen evenwicht. Je kunt het in beweging brengen door onder je navel de kleur saffraan te visualiseren en je lichaam te laten bewegen. Het derde chakra, van vertrouwen, wordt gevoed wanneer je jezelf uit: wat tot uitdrukking komt, zet je niet meer onder druk. Als je dit systeem beter wilt begrijpen, heb ik een gids geschreven over geblokkeerde chakra's.
En een klein geheim van mij: ik weet dat ik vanaf vijf koppen koffie te hoog stijg. Leer jouw eigen dosis kennen.
Waarom narcisten jou uitkiezen
Laat dit duidelijk zijn: de favoriete slachtoffers van narcisten zijn empatische mensen, omdat wij de meeste energie van alle soorten mensen hebben. In elke relatie bestaat een evenwicht: zij missen empathie, jij compenseert heel veel. Het probleem is dat jij op den duur leegloopt en zij toch niet voller worden, omdat niemand een ander kan vullen.
En ze pakken ons precies met love bombing: ze tillen je op een golf van intensiteit — neuroimagingonderzoek laat zien dat vroege gepassioneerde liefde de dopaminerge beloningssystemen activeert (bron: Frontiers in Human Neuroscience, 2015) — en daar pakken ze je.
Ik ontdekte dit alles na mijn scheiding, toen een waar circus begon en ik ontdekte met wie ik in huis had gewoond. Van een gespecialiseerde psycholoog hoorde ik toen de zwaarste en meest helende woorden: gebruik je energie voor jezelf, niet voor anderen — want je vlucht voor jezelf. Toen hij zei dat ik emotioneel hoogbegaafd was, terwijl ik mezelf de minst begaafde vond, brak en heelde er tegelijk iets. Als je nu begint te ontdekken dat je een empaat bent, bereid je dan voor: alles wat je jarenlang niet hebt beleefd, komt naar boven; de eerste periode is als een tsunami, daarna leer je het te beheren. Over patronen van narcisme en toxisch gedrag heb ik uitgebreider geschreven in het betreffende artikel.
Ik kijk tijdens de sessie samen met jou naar wat je in je veld draagt →
Hoe je jezelf beschermt: beschermingsstappen voor empaten
Empathie zonder grenzen wordt uitputting. Dit is wat ik doe, stap voor stap.
1. Leer je veld te sluiten
Je voelt alles, maar niet alles hoeft bij jou binnen te komen. Beheer je energetische lichaam: leer het te sluiten op drukke plekken of bij mensen met zware energie, en transformeer de energieën die naar je toe komen alchemistisch in plaats van ze te verzamelen. Steek thuis een kaars aan — wit heeft de hoogste trilling, rood is voor bescherming. Ik heb de technieken uitgewerkt in het artikel over spirituele bescherming.
2. Controleer de gedachte: is die van jou of niet?
Wij zijn overmatig verbonden en vangen gedachten op die niet van ons zijn. Leer jezelf te vragen: is dit mijn gedachte of is het manipulatie van buitenaf? Empaten weigeren van nature te geloven dat mensen opzettelijk kwaad kunnen doen. Dat kunnen ze. Word niet paranoïde; geef alleen niet aan de duivel wat God je heeft gegeven. Als je voelt dat het meer is dan een vreemde gedachte — dat er magische werken in het spel zijn — staan de tekenen in het artikel over wat je droomt als er spreuken op je zijn gelegd.
3. Stap uit de versmelting
Je verbindt je volledig: je was in het veld van de ander, je voelde diens belevenissen beter dan diegene zelf. Daarom verscheuren scheidingen je en kan een relatie met een empaat voor de ander als een drug worden. Weten hoe je je losmaakt, is emotionele volwassenheid: als je de hele dag versmolten blijft, ben je niet meer in je eigen energie. Stel grenzen — en dring met je gave niet bij mensen binnen; gebruik die met verantwoordelijkheid.
4. Neem niet op je wat niet van jou is
Stop met de sport van anderen redden en compenseren voor mensen die niet voelen. Niet alles wat de mensen om je heen meemaken, is jouw zaak.
5. Gebruik de energie om te creëren
Schilder, dans, schrijf, naai. Ja, naaien: veel van mijn cliënten pakten het als volwassene weer op en het deed hun goed. Je energie is een bron die ergens doorheen moet stromen. In mijn beschermingsroutine gebruik ik ook MUSC-olie en Mix Bescherming — ze helpen me mijn veld schoon en gesloten te houden wanneer ik met mensen werk.
Ik neem de beschermingsolie voor mijn veld →
6. De avondoefening
Als je 's avonds in bed ligt, zeg dan: «Ik accepteer mezelf zoals ik ben», en sta jezelf toe te voelen hoe je bent. Breng alles wat je bij anderen kunt voelen naar jezelf en gebruik het allereerst voor jezelf. Vervolgens: «Ik vraag dat al mijn gaven die nu kunnen worden geactiveerd, worden geactiveerd» — met vijf tot tien minuten om te integreren, want niet de hoeveelheid telt, maar de kwaliteit. Het kan ook een gebed zijn, maar uit nieuwsgierigheid en openheid, niet vanuit een bedelaarspositie: «Heer, stuur me mensen en informatie om mezelf beter te begrijpen» of «Lieve ziel, stuur me begeleiding, mensen en informatie om mijn gaven te ontdekken.»
En een oude oefening van mij met de spiegel: denk bepaalde gedachten en kijk hoe je gezicht ze laat zien. Zo begin je jezelf te zien.
Bekijk de livestream over empathie
Veel vrouwen die bij mij komen, zijn lichtstrijders, empatische mensen die op dezelfde manier trillen. Als je de hele livestream wilt volgen, met de lezingen, de wonden en de losmakingen erin, staat hij hieronder. Alle bevrijdingsmaterialen staan in de bijbehorende collectie.
Veelgestelde vragen over empathie en empaten
Wat betekent het om een empaat te zijn?
Het betekent dat je energieën voelt — allemaal, van jongs af aan — en heel veel emotionele energie hebt. Je leest de stemmingen en soms de gedachten van mensen, doorloopt veel toestanden per dag en zoekt de betekenis van dingen. Het is geen gebrek: het is een manier van zijn, met gaven die zich ontwikkelen naarmate je verbinding maakt met jezelf.
Hoe weet ik of ik een empaat ben?
Kijk naar de tekenen: je voelt de sfeer in een kamer, de gebaren van mensen zeggen meer dan hun woorden, je bent opgegroeid met het gevoel «te veel» te zijn, je voelde je anders en je herstelt jezelf telkens alleen. Als je jezelf in meerdere tekenen herkent, ben je waarschijnlijk een empaat.
Waarom trekken empaten narcisten aan?
Omdat empaten de meeste energie hebben en narcisten in de relatie precies hun gebrek aan empathie compenseren. Jij loopt leeg, zij raken nooit gevuld. De uitweg is niet om harder te worden, maar om grenzen te stellen en te stoppen met compenseren.
Hoe bescherm ik mezelf als empaat?
Je sluit je veld, controleert welke gedachte van jou is, stapt uit de versmelting, neemt niet meer op je wat niet van jou is en gebruikt je energie om te creëren. Ook een avondroutine met «Ik accepteer mezelf zoals ik ben» en de vraag om je gaven geleidelijk te activeren, helpt.
Is het normaal om tien stemmingen per dag te doorlopen?
Ja, voor een empaat is dat typisch: je bent een heel palet, geen lijn. Boven op de golf werk je, beneden rust je, zonder jezelf te forceren. Als een zware toestand lang aanhoudt of je dagelijks leven ontregelt, vraag dan ook deskundige ondersteuning.
Is empathie een gave of een last?
Het is een gave als je er verantwoordelijkheid voor neemt. In een vals zelf, zonder grenzen en zonder creatie, wordt het een last: je geeft iedereen energie en ontvangt niets terug. Er bestaat geen empaat die arm is aan energie — er bestaat slecht gebruikte energie. Als je die beheert, begint ook overvloed te stromen.
Zelf kom ik nu pas tot bloei, nadat ik mijn baan heb verlaten, zelfstandig ben gaan werken en mijn relaties heb opgeschoond. Daarom zeg ik je wat ik aan het einde van de livestream zei: je bent helemaal goed zoals je bent. God houdt van je, ook als je eerst tijd nodig hebt om dat te geloven. Kom uit de cocon en laat de vlinder naar buiten komen — behandel hem tot die tijd goed. Een kus, ik verwacht je bij de volgende livestream.
Bronnen
- Frontiers in Human Neuroscience — «Imaging the passionate stage of romantic love by dopamine dynamics» (2015)
