Velen van jullie hebben me vaak gevraagd om een live over angsten. Dus heb ik twee avonden achter elkaar in mini-opstellingen de grootste angst opgesteld van iedereen die in de live kwam. Het idee kwam toen ik met de bus van Roemenië terugreed naar Parijs: 28 uur waarin ik de mensen zat te observeren. En ik besefte hoeveel angsten we met ons meedragen, en hoeveel daarvan uit het gekwetste innerlijke kind komen.
Wat ik in die twee lives zag, is makkelijk te zeggen en moeilijk te leven: angsten zijn illusies. Het zijn illusies en een gebrek aan vertrouwen in God. Maar dat maakt ze in het lichaam niet minder echt. Terwijl ik ze opstelde, voelde ik kou in mijn rug, trillen, pijn aan de linkerkant, een steek in mijn borst. Angst blijft in het lichaam tot je hem ziet en ermee aan de slag gaat.
Hieronder vertel ik je hoe ik in opstellingen met angsten werk, welke angsten het vaakst naar boven kwamen en waar ze vandaan komen, en wat je concreet helpt om van angst af te komen — niet van de ene dag op de andere, maar stap voor stap.
Eén belangrijk ding vooraf: als je last hebt van sterke angst, paniekaanvallen of fobieën die je leven blokkeren, ga dan naar een arts of een psycholoog/psychotherapeut. Wat ik doe — opstellingen, bevrijdingen, meditaties — kan je ondersteunen, maar vervangt geen professionele hulp.
Hoe ik angsten opstel in een mini-opstelling
Het format is kort. Iemand komt in de live en vraagt me: „Cristina, kun je mijn grootste angst opstellen?” Ik maak verbinding met het veld van die persoon en zeg wat ik voel — in het lichaam, in de energie —, vaak nog voordat die persoon me iets vertelt. Daarna bevestigt of vult de persoon aan. Als je de methode erachter beter wilt begrijpen, heb ik uitgebreid geschreven over wat familieopstellingen zijn en hoe ze werken.
Twee dingen zag ik opnieuw:
- De angst aan de oppervlakte leidt naar een andere, diepere. Het gaat van de ene naar de andere, tot je bij de bron komt. Iemand kwam met de angst om „dom” te zijn. Daaronder zat de angst om fouten te maken. Onder de angst om fouten te maken zat de vraag: wat gebeurde er toen je klein was en een fout maakte? Je kreeg op je kop. Als een fout gelijkstond aan ruzie en een gebrek aan liefde, is er een programma ontstaan. En onbewust vecht je vandaag nog steeds tegen de volwassene die tegen je zei: „let op, maak geen fouten”.
- Ik ga niet wroeten waar het niet opengaat. Als het niet helder doorkomt, verzin ik geen verhalen. Dan betekent het dat het aan die persoon zelf is om daar te komen.
Het voordeel van in een groep werken is dat je de anderen ziet en ook aan jezelf werkt. Het opent je veld. We hebben allemaal alle angsten die die avond naar boven kwamen, in meerdere of mindere mate.
De meest voorkomende angsten en waar ze vandaan komen
De angst om niet geliefd te zijn
Die kwam steeds weer terug, in verschillende vormen. Het antwoord was elke keer hetzelfde: je werkt aan zelfliefde en aan je innerlijke kind. Het probleem loopt van jou naar jou.
In een van de opstellingen was de behoefte om geliefd te worden verbonden met geld. Ik zei: pas op dat je geen liefde koopt. Je rent achter anderen aan in plaats van van jezelf te houden, en dan betaal je, op de een of andere manier, om iets te krijgen. Dit is allemaal onbewust. Het is de moeite waard om na te denken over hoe bij jou geld en liefde met elkaar verbonden zijn.
Verlatingsangst en de angst om alleen te blijven
Verlatingsangst was misschien wel de meest voorkomende: „dat mijn man me niet verlaat”, „dat ik niet alleen achterblijf”, „ik doe alles om niet alleen te zijn”. Iemand gaf toe: „En uiteindelijk eindig je toch alleen, toch? Dat is het grote drama.”
Dit is wat die avond heel helder bij me binnenkwam: verlating van buitenaf is alleen een weerspiegeling van zelfverlating. Als jij jezelf niet verlaat, zal niemand je verlaten. Je werkt aan de wond van het moment waarop je jezelf verlaat — en zo voorkom je het. Ik weet waar ik het over heb: ook ik heb mezelf verlaten, mijn wond was verlating, en velen hebben mij op hun beurt verlaten.
Toen iemand me vroeg om op te stellen welke behoeften die persoon had, kwam weer de liefde naar boven: een leeg glas. Pak het en vul het zelf. Als je jezelf hierin herkent, heb ik speciale bevrijdingen voorbereid:
Ik wil de bevrijdingen voor verlatingsangst →
De angst om buitengesloten te worden, om er niet bij te horen
Een deelneemster was bang om aan de kant gezet te worden, om er niet bij te horen — en daardoor deed ze alles voor anderen. Aan de wortel zat de angst om niet bij haar moeder te horen. In de opstelling voelde ik het aan de linkerkant van het lichaam, die voor mij verbonden is met de moeder.
En hier kreeg ik zelf een cadeau van iemand in de live. Hoeveel hoor jij bij jezelf? Ik heb een leven lang achter anderen aan gerend. Denk eens na hoe ons leven eruit zou zien als we achter onszelf aan zouden rennen, achter onze eigen gaven, net zo wanhopig als we achter anderen aan renden. We zouden in een andere wereld leven. Het is geen grote filosofie: je verplaatst het rennen van hen naar jezelf.
De angst voor tekort: aan geld, aan eten, om het niet te redden
Financiële onzekerheid kwam heel vaak naar boven: „ik zal niets te eten hebben”, „het zal weer slecht gaan”. Ik voelde die sterk toen ik zwanger werd van mijn eerste kind, in 2012. Ik had een salaris, een vast contract, en toch overviel me een vreselijke angst dat ik het niets te eten zou kunnen geven. Pas nu begrijp ik het: het was een angst uit de familielijn, overgeërfd. We hebben ze allemaal.
Daarom vraag ik jullie: val je kinderen niet langer lastig met het onderwerp geld. Zo creëer je hun angsten. Voor de angst voor tekort heb ik de bevrijdingen Honger en tekort gemaakt.
Iemand anders had de angst „ik red het niet” — niet op een bepaald gebied, maar in het algemeen. Haar hele leven werd haar verteld dat ze het niet kon, hoewel ze het wel kon. Het is de Chinese druppel: een woord dat jarenlang herhaald wordt, breekt de steen. Daar werk je energetisch aan en geef je die energieën terug (verderop laat ik je zien hoe).
De angst om geslagen te worden
Bij iemand in de live voelde ik een gat in de rug, tussen de chakra's, en ik vroeg: „Ben je geslagen toen je klein was?” Ja. Ik heb dit vaker bij mensen gezien: de klappen uit de kindertijd blijven daar niet, in het verleden. Ze uiten zich in het volwassen leven. Misschien spreek je je waarheid niet uit, misschien ben je veel te volgzaam tegenover je baas, misschien kom je niet op voor je recht — uit een onbewuste angst om geslagen te worden. En dat beïnvloedt zelfs je vermogen om geld te verdienen: als iemand je besteelt of je belachelijk maakt, zwijg je in plaats van jezelf te verdedigen.
Als je fysiek geweld hebt meegemaakt, werk hier dan ook aan met een psycholoog of psychotherapeut; en als je nu nog in een situatie van geweld zit, vraag dan meteen om hulp. Voor het energetische deel heb ik de bevrijdingen voor slaag, geweld en fysiek misbruik gemaakt.
De angst rond gewicht
Verschillende vrouwen kwamen met de angst om aan te komen. Daarachter zitten emoties: je komt veel makkelijker tot rust als je ze leert hanteren. Bij de ene kwam de angst van haar moeder. Als je moeder schaamte over het lichaam op jou heeft gelegd, ben je niet verplicht daarin te leven. Bij een andere zat de oplossing in het probleem: ze voelde zich niet goed in haar vel. Voor gewicht en gezondheid ga je naar een arts.
De angst voor de dood
Bijna alle angsten leiden uiteindelijk naar de angst voor de dood. Het is de grootste angst — en de grootste illusie. Je bent niet verplicht ermee te leven. De dood is niet tegen het leven; hij is de vriend van het leven, hij brengt transformatie.
Eens, bij een groep familieopstellingen, was er iemand nodig om de dood te vertegenwoordigen. Twee mensen schrokken en weigerden. Ik sprong in. In die energie voelde ik me helemaal niet negatief — het was een transformerende energie. Het leven en de dood waren vrienden, en zo hoort het eigenlijk ook te zijn.
Een variant is de angst om te verdwijnen, om uiteen te vallen. Die heeft te maken met de leegte, waar je doorheen gaat tijdens het spirituele ontwaken; mediteren op de leegte doe je met zachtheid. Soms hangt het samen met een depressie. Als je een depressie hebt gehad of hebt, of donkere gedachten hebt, ga dan eerst naar een arts, psychiater of psycholoog.
De angst voor de duisternis en om „door te draaien”
Iemand was bang om terug te vallen in de duisternis. Haar motto werd: God geeft je niet meer dan je kunt dragen. Iemand anders was bang om „door te draaien”. Het antwoord uit het veld: als je bidt, vraag dan of de lessen zachter tot je mogen komen, en zet jezelf in de energie van „ik ontvang de lessen zacht”. Wij, die in onze kindertijd geen zachtheid hebben gekend, moeten zachtheid naar onszelf leren.
Mist in je hoofd
Een deelneemster voelde zich „in een wintermist”. Wat ik voelde: ze consumeert veel te veel content. Als je geen helderheid in je hoofd hebt, heb je te veel geconsumeerd. Als iemand mist in je hoofd brengt — zelfs ik —, luister dan niet meer naar die persoon en ga in je eigen intuïtie staan. Over het helder maken van de geest heb ik geschreven in mentale helderheid en bevrijdingen voor de geest.
Waarom je de angst hebt die je hebt
Toen iemand me zei: „ik ben bang om mijn baan te verliezen, ik ben op vijf sollicitatiegesprekken geweest”, vroeg ik: waarom ben je bang? Je manifesteert het. Wat gebeurt er als we angsten hebben? De angst bestuurt ons. Een emotioneel lichaam waaraan niet gewerkt is, slaat door met allerlei angsten — en manipulatieve mensen weten precies dat en spelen ermee.
Er is nog iets: sommige angsten zijn niet van jou. Iemand die je kwaad wil, „stuurt” je een angst, en als je niet bewust bent, neem je hem aan als die van jezelf. Hetzelfde geldt voor angsten die je hebt geërfd uit de familielijn of van je moeder.
Over wonden: wie de wond van verraad heeft, gaat meestal zelf ook verraden; wie de wond van verlating heeft, verlaat eerst zichzelf. Het zijn algemene patronen, kortere wegen die je laten zien waar het water naartoe kan stromen.
En alsjeblieft: vlucht niet naar vorige levens. Het grootste deel van de angsten komt van hier — moeder, vader, de kindertijd. Werk eerst aan je basis: je moeder, je vader en de delen in jezelf. Voor het deel met de ouders en het innerlijke kind laat ik je dit:
Ik wil de bevrijdingen voor het innerlijke kind →
Hoe je van angst afkomt: wat je concreet helpt
Het is geen grote filosofie. Niemand heeft ons dit geleerd — het was de taak van onze moeder, maar als zij emotioneel het kind was en jij de volwassene, wie moest het je dan leren? We leren het nu. Dit is wat er in de lives naar boven kwam:
- Benoem de angst en daal af naar de bron. Vraag jezelf: wat zit eronder? Wat gebeurde er toen ik klein was en…? Ga van de ene naar de andere tot je het programma vindt.
- Ontwikkel je emotionele lichaam. Dat betekent: je emoties herkennen; weten welke van jou zijn en welke niet; ermee omgaan, zonder te schreeuwen en zonder ze op anderen te projecteren; en wat er komt alchemiseren, door de energie bewust te gebruiken.
- Geef terug wat niet van jou is. Voel van wie de energieën zijn, geef ze terug en zet ze buiten je. Of bedank ze, met dankbaarheid, dat ze je toen hebben geholpen het aan te kunnen, en laat ze gaan.
- Zet het gas uit. De geest die drama produceert, raakt oververhit als een pan bonen op het vuur. Zet het gas uit en het borrelen in je hoofd is voorbij. Je knipt de draad door met ademhaling, meditatie en beheersing van de geest, en daarna kom je weer tot rust.
- Bid — maar smeek niet. Gebed brengt je meteen tot rust en haalt je uit de illusies. Maar „alsjeblieft, ik zit hier te huilen, kom me redden” is geen gebed, dat is smeken — je zet jezelf in de slachtofferrol. Wat er ook met je gebeurt, blijf niet in het trauma hangen; ga in gebed.
- Verdeel de berg in kleine porties. Als ik een probleem zo groot als een huis heb, verdeel ik het in kleine stapjes en neem ik er elke dag een paar. De berg wordt elke dag een kleine portie.
- Vind je eigen mechanismen. Mij helpt yoga, één keer per week: het centreert je en snijdt veel giftige stromen in je hoofd af. Of meditaties. Ieder van ons heeft een eigen gesprek met zichzelf en mechanismen die helpen — vind de jouwe.
- Praat met de delen in jezelf. We hebben allemaal een afhankelijk en een onafhankelijk deel. Je kunt financieel heel onafhankelijk zijn en emotioneel heel afhankelijk. Het is een veel betere oefening dan Netflix: ga op de bank zitten en praat met alle delen in jezelf.
- Zeg zelf tegen jezelf wat je wilt horen. Een deelneemster had het nodig om vaker te horen dat ze mooi is. Het heeft geen zin dat een ander het je zegt als jij het zelf niet kunt zien. Zeg het zelf tegen jezelf.
- Ren achter jezelf aan, niet achter anderen. Dat was het cadeau van de avond.
Ook mij liet het leven dit onlangs zien: ik kreeg een ongeluk onderweg, omdat ik mijn vermoeidheid negeerde — ik ging met mezelf om zoals mijn moeder met mij omging. Maar het kwam met cadeaus: het haalde de beperkende gedachte bij me weg dat de wereld gevaarlijk is, want juist toen hielpen mensen me een voor een. De schok heb ik verwerkt met tapping (EFT). Een ongeluk of trauma verwerk je snel, zodat het zich niet vastzet — met een psycholoog of psychotherapeut, als het je zwaar valt.
Als je samen met mij aan je angsten wilt werken, in opstellingen en bevrijdingen:
Ik wil een individuele sessie met Cristina →
Bekijk de opstellingen in de live
Hieronder vind je het tweede deel, met de meeste opstellingen en met de mechanismen die je helpen bij angsten:
Het eerste deel, met de angst voor de dood, de angst om niet geliefd te zijn en de angst om er niet bij te horen, vind je in de live „We stellen angsten op”.
Veelgestelde vragen over angst
Waar komen angsten vandaan?
Uit wat ik in de opstellingen heb gezien, komt het grootste deel uit de kindertijd en uit de relatie met moeder en vader: de angst om fouten te maken door ruzies, verlatingsangst door zelfverlating, de angst om geslagen te worden door slaag. Andere zijn overgeërfd uit de familielijn, zoals de angst voor tekort. Sommige zijn niet eens van jou. Heel zelden komen ze uit vorige levens.
Hoe kom je van angst af?
Benoem hem en daal af naar zijn bron. Erken wat van jou is en geef terug wat niet van jou is. Knip het drama door met ademhaling en meditatie, bid zonder te smeken, verdeel grote problemen in kleine stappen en werk aan zelfliefde. Als de angst heel sterk is, vraag dan hulp aan een arts of psycholoog.
Wat is verlatingsangst en hoe werk je eraan?
Het is de angst om verlaten te worden, om alleen te blijven. Verlating van buitenaf is een weerspiegeling van zelfverlating. Je werkt eraan door op te houden jezelf te verlaten: je respecteert je behoeften, je houdt van jezelf, je vult zelf je glas.
Leiden alle angsten naar de angst voor de dood?
Grotendeels wel: de angst voor de dood is de grootste angst en de grootste illusie. De dood is niet tegen het leven; hij is transformatie, de vriend van het leven. Je bent niet verplicht met deze angst te leven.
Wanneer moet ik naar een arts of psycholoog?
Als je sterke angst, paniekaanvallen, fobieën, depressie, donkere gedachten of een trauma hebt — een ongeluk, geweld, misbruik — dat je dagelijks leven beïnvloedt. Spiritueel werk kan je ondersteunen, maar vervangt geen specialist.
Je bent niet verplicht met je angsten te leven. Houd van jezelf, ren achter jezelf aan en neem de lessen met zachtheid aan. Dikke kus en ik zie je graag bij de volgende live.
