Τα Χριστούγεννα είναι η γιορτή που ο Θεός πλησιάζει τον άνθρωπο. Μια προσευχή για τα Χριστούγεννα δεν χρειάζεται να είναι μακριά ή περίπλοκη: μπορεί να ειπωθεί την παραμονή, στο γύρισμα από τη λειτουργία, πριν από το γιορτινό τραπέζι ή το βράδυ, όταν το σπίτι ησυχάζει. Σε αυτό το άρθρο θα βρεις το τροπάριο της Γεννήσεως του Κυρίου, σύντομες προσευχές για την οικογένεια και τους αγαπημένους σου, μερικά έθιμα που σε βοηθούν να ζήσεις τη γιορτή με περισσότερη γαλήνη και απαντήσεις στις ερωτήσεις που μας κάνεις πιο συχνά.
Τι γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα
Στις 25 Δεκεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει την κατά σάρκα γέννηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Η γιορτή προετοιμάζεται με τη νηστεία των Χριστουγέννων, που αρχίζει στις 15 Νοεμβρίου και διαρκεί σαράντα ημέρες. Η νηστεία δεν είναι μόνο μια αλλαγή του μενού, αλλά χρόνος ησυχίας, συμφιλίωσης και ελεημοσύνης, για να υποδεχθείς τη γιορτή με καθαρή καρδιά.
Την παραμονή, στις 24 Δεκεμβρίου, τα παιδιά βγαίνουν στα κάλαντα και αγγελλουν τη Γέννηση, ενώ σε πολλά σπίτια έρχεται ο ιερέας με την εικόνα. Είναι απλές χειρονομίες που μετατρέπουν μια συνηθισμένη μέρα σε μέρα ευλογίας.
Το τροπάριο της Γεννήσεως του Κυρίου
Το τροπάριο είναι ο κύριος ύμνος της γιορτής και μπορεί να λέγεται κάθε μέρα της περιόδου των Χριστουγέννων, μέχρι τα Θεοφάνεια:
Η Γέννησίς Σου, Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω το φως το της γνώσεως· εν γαρ αυτή οι τοις αστέροις λατρεύοντες αστέρι εδιδάχθησαν Σε προσκυνείν, τον Ήλιον της δικαιοσύνης, και Σε γινώσκειν εξ ύψους Ανατολήν. Κύριε, δόξα Σοι.
Προσευχή για τα Χριστούγεννα, για την οικογένεια
Προσευχή με δικά σου λόγια (πρότασή μας, όχι λειτουργικό κείμενο):
Κύριε Ιησού Χριστέ, που γεννήθηκες στη φάτνη της Βηθλεέμ για να φέρεις ειρήνη στη γη, ευλόγησε το σπίτι μας σε τούτη την αγία μέρα. Συγκέντρωσέ μας στην αγάπη, συγχώρεσε τις πίκρες ανάμεσά μας και δώσε μας απλές καρδιές, όπως αυτές των ποιμένων που Σε ζήτησαν. Προστάτεψε τους αγαπημένους μας, τους κοντινούς και τους μακρινούς. Αμήν.
Αν θέλεις να προσευχηθείς πιο εκτενώς για όσους ζουν στο σπίτι σου, δες επίσης τον οδηγό μας για την προσευχή για την οικογένεια.
Προσευχή πριν από το τραπέζι των Χριστουγέννων
Προσευχή με δικά σου λόγια (πρότασή μας, όχι λειτουργικό κείμενο):
Χριστέ Θεέ, ευλόγησε την τροφή και το ποτό των δούλων Σου και εκείνους που την ετοίμασαν. Σε ευχαριστούμε για τα δώρα του τραπεζιού και για τους ανθρώπους γύρω του. Θυμήσου όσους σήμερα δεν έχουν ψωμί ή είναι μόνοι, και μην τους αφήσεις χωρίς παρηγοριά. Αμήν.
Το τραπέζι μπορεί να ξεκινήσει με το Πάτερ ημών, ειπωμένο από όλους μαζί, και με ένα αναμμένο κερί. Για τις στιγμές προσευχής στο σπίτι μπορείς να διαλέξεις ένα από τα κεριά της συλλογής μας.
Προσευχή για τους αγαπημένους που δεν είναι πια εδώ
Στις γιορτές, οι άδειες θέσεις στο τραπέζι πονάνε πιο πολύ. Είναι φυσικό να τους μνημονεύεις κι εκείνους:
Προσευχή με δικά σου λόγια (πρότασή μας, όχι λειτουργικό κείμενο):
Κύριε, ανάπαυσε τις ψυχές των αγαπημένων μας που έφυγαν από αυτόν τον κόσμο (τα ονόματα). Κάνε τους μέτοχους της χαράς της Γεννήσεώς Σου και δώσε σε εμάς, που μείναμε, παρηγοριά και ελπίδα. Αμήν.
Πώς ετοιμάζεσαι ψυχικά για τα Χριστούγεννα
- Συμφιλιώσου με κάποιον. Ένα τηλεφώνημα σε κάποιον με τον οποίο δεν μιλάς πια μπορεί να είναι το ωραιότερο δώρο της γιορτής.
- Εξομολογήσου και κοινώνησε στη νηστεία των Χριστουγέννων, με τη συμβουλή του πνευματικού.
- Κάνε μια ανώνυμη ελεημοσύνη: ένα καλάθι για μια οικογένεια σε ανάγκη, μια επίσκεψη σε έναν ηλικιωμένο που είναι μόνος.
- Πήγαινε στη Λειτουργία το πρωί των Χριστουγέννων, ακόμα κι αν η υπόλοιπη μέρα είναι γεμάτη.
- Κράτα μια στιγμή ησυχίας ανάμεσα στις προετοιμασίες: πέντε λεπτά μπροστά στην εικόνα αλλάζουν τον τόνο όλης της μέρας.
Αν οι γιορτές φέρνουν στην επιφάνεια παλιές εντάσεις μέσα στην οικογένεια, δεν είσαι μόνη ή μόνος. Εκτός από την προσευχή, το υλικό της συλλογής Λύσεις για Οικογένεια και Γονείς μπορεί να σε βοηθήσει να δεις αλλιώς αυτά τα βάρη. Και για την αρχή της νέας χρονιάς, έχουμε έτοιμη και μια προσευχή για την 1η Ιανουαρίου.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια προσευχή λέγεται τα Χριστούγεννα;
Το πιο γνωστό είναι το τροπάριο της Γεννήσεως του Κυρίου («Η Γέννησίς Σου, Χριστέ ο Θεός ημών…»). Εκτός από αυτό, μπορείς να πεις το Πάτερ ημών και μια προσευχή με δικά σου λόγια για την οικογένεια και τους αγαπημένους σου.
Πότε λέγεται το τροπάριο της Γεννήσεως του Κυρίου;
Από τα Χριστούγεννα μέχρι το τέλος της εορταστικής περιόδου, στην αρχή των πρωινών και των βραδινών προσευχών ή πριν από το φαγητό.
Μπορώ να προσευχηθώ τα Χριστούγεννα για ένα συγκεκριμένο αίτημα;
Ναι. Πες στον Θεό απλά ό,τι έχεις μέσα σου και κλείσε με το «γενηθήτω το θέλημά Σου». Τα Χριστούγεννα είναι καλός καιρός για ευγνωμοσύνη, οπότε μπορείς να αρχίσεις ευχαριστώντας για όσα έλαβες στη χρονιά που κλείνει.
Είναι υποχρεωτικό να πάω στην εκκλησία τη μέρα των Χριστουγέννων;
Η συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία είναι η καρδιά της γιορτής και συστήνεται σε κάθε πιστό. Αν η αρρώστια ή άλλοι σοβαροί λόγοι σε κρατούν σπίτι, προσευχήσου εκεί που βρίσκεσαι, στην ώρα της ακολουθίας, και άκουσε τη Λειτουργία που μεταδίδεται από το ραδιόφωνο ή το διαδίκτυο.
