Το άγχος δεν είναι απλώς μια παροδική έγνοια. Είναι μια ανησυχία που γαντζώνεται στο στήθος, στις σκέψεις και στον ύπνο. Μια προσευχή για το άγχος δεν σβήνει τον φόβο μμιας, αλλά σου δίνει ένα ασφαλές μέρος να τον αφήσεις και έναν ήρεμο ρυθμό για την αναπνοή. Εδώ θα βρεις σύντομες προσευχές για στιγμές φόβου και έγνοιας, μια προσευχή που λέγεται μαζί με την αναπνοή και μερικά σημεία αναφοράς για το πότε είναι καλό να ζητήσεις και τη βοήθεια ενός ειδικού.
Σύντομη προσευχή όταν σε κυριεύει ο φόβος
Προσευχή με τα δικά σου λόγια (προτεινόμενη από εμάς, όχι λειτουργικό κείμενο):
Κύριε, φοβάμαι και δεν ξέρω γιατί. Σου δίνω αυτόν τον φόβο, έτσι όπως είναι. Κράτησέ με από το χέρι ώσπου να περάσει. Θύμισέ μου ότι δεν είμαι μόνος και ότι τίποτα δεν είναι ισχυρότερο από τη φροντίδα Σου. Αμήν.
Δεν χρειάζεται να νιώθεις ήρεμος για να προσευχηθείς. Μια προσευχή που λέγεται με σφιγμένη καρδιά είναι εξίσου αληθινή.
Η προσευχή της αναπνοής
Η ορθόδοξη παράδοση γνωρίζει εδώ και αιώνες την Νοερά προσευχή (προσευχή της καρδιάς), που λέγεται στον ρυθμό της αναπνοής. Στο άγχος γίνεται μια απλή στήριξη:
- εισπνεύσε αργά, λέγοντας νοερά: «Κύριε Ιησού Χριστέ…»
- εκπνεύσε ακόμα πιο αργά, λέγοντας: «…ελέησόν με.»
Επέναλαβε για λίγα λεπτά. Η εκπνοή που είναι μακρύτερη από την εισπνοή βοηθά το σώμα να βγει από την κατάσταση συναγερμού, και τα λόγια δίνουν στον νου ένα σημείο στήριξης.
Προσευχή για τις έγνοιες και τον φόβο του μέλλοντος
Κύριε, ο νους μου τρέχει μπροστά και φαντάζεται ό,τι θα μπορούσε να πάει στραβά. Δίδαξέ με να ζω μόνο το σήμερα. Ό,τι μπορώ να κάνω, βοήθησέ με να το κάνω· ό,τι δεν μπορώ να αλλάξω, βοήθησέ με να το αφήσω σε Σένα. Δώσε μου την ειρήνη που δεν εξαρτάται από όσα συμβαίνουν γύρω μου. Αμήν.
Τα λόγια του Σωτήρα «Μη μεριμνήσετε εις την αύριον» (Ματθαίος 6:34) δεν είναι μομφή, αλλά πρόσκληση σε ανάπαυση. Σε τέτοιες στιγμές πολλοί διαβάζουν και τον Ψαλμό 90, τον ψαλμό της προστασίας.
Βραδινή προσευχή, όταν η ανησυχία δεν σε αφήνει να κοιμηθείς
Κύριε, Σου εμπιστεύομαι όλες τις σκέψεις που γυρνούν μέσα μου. Φύλαξέ τες Εσύ έως το πρωί. Ησύχασε την καρδιά μου, ανάπαυσε το σώμα μου και χάρισέ μου έναν καλό ύπνο. Αμήν.
Μικρά πράγματα που βοηθούν, δίπλα στην προσευχή
- Γράψε τις έγνοιές σου σε χαρτί και άφησε τη λίστα δίπλα σε μια εικόνα· δεν χρειάζεται πια να τις κρατάς στο μυαλό σου.
- Ήπια κίνηση: ένας σύντομος περίπατος αποφορτίζει την ένταση από το σώμα.
- Λιγότερος καφές και λιγότερες ειδήσεις το βράδυ.
- Μίλησε με κάποιον. Το άγχος μεγαλώνει στη σιωπή και μικραίνει όταν εκφράζεται.
Κάποιοι άνθρωποι βρίσκουν ηρεμία και στα ζεστά αρώματα των αιθέριων ελαίων, που χρησιμοποιούνται στην προσευχή ή σε διαχύτη. Και αν νιώθεις ότι ο φόβος έρχεται από παλιές πληγές, το υλικό της συλλογής Απελευθερώσεις για τον νου και την ευεξία μπορεί να σε συνοδεύσει στη διαδικασία της εσωτερικής θεραπείας.
Πότε να ζητήσεις και τη βοήθεια ενός ειδικού
Η προσευχή και η θεραπεία δεν αλληλοαποκλείονται. Ζήτησε βοήθεια από γιατρό ή ψυχολόγο αν:
- η ανησυχία διαρκεί εβδομάδες και σε εμποδίζει να δουλέψεις, να κοιμηθείς ή να φάς·
- έχεις κρίσεις πανικού (καρδιά που χτυπά δυνατά, αίσθηση πνιγμού, αίσθηση ότι θα λιποθυμήσεις)·
- αποφεύγεις ολοένα και περισσότερα μέρη ή καταστάσεις ξεράζοντας τον φόβο.
Τα έντονα σωματικά συμπτώματα πρέπει να ελέγχονται και ιατρικά. Το να ζητάς βοήθεια δεν σημαίνει έλλειψη πίστης: ο Θεός ενεργεί και μέσα από τους ανθρώπους που σε φροντίζουν.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια προσευχή να πω όταν έχω άγχος;
Μια πολύ σύντομη προσευχή που μπορείς να επαναλαμβάνεις: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», μαζί με την αναπνοή, ή λίγα λόγια με τα οποία δίνεις στον Θεό τον φόβο σου έτσι όπως είναι.
Ποιος ψαλμός διαβάζεται για τον φόβο;
Ο πιο γνωστός είναι ο Ψαλμός 90, ο ψαλμός της προστασίας. Πολλοί διαβάζουν και τον Ψαλμό 26: «Κύριος φωτισμός μου και σωτήρ μου· τίνα φοβηθήσομαι;»
Είναι το άγχος έλλειψη πίστης;
Όχι. Το άγχος έχει συχνά βιολογικά και συναισθηματικά αίτια και μπορεί να αγγίξει οποιονδήποτε, ακόμη και βαθιά πιστούς ανθρώπους. Η προσευχή, η στήριξη των αγαπημένων και, όταν χρειάζεται, η θεραπεία λειτουργούν μαζί.