In de nacht van 23 op 24 juni, vullen de velden van Roemenië zich met kleine gele bloemen: sânziene (Drăgaica). Volgens de traditie gaan in deze nacht de «poorten tussen werelden» open: kruiden krijgen geneeskracht, feeën dansen in een kring en meisjes beproeven hun geluk in de liefde.
Wie zijn de Sânziene
zowel bloemen als feeën: wezens van de zonnewendenacht, goede zusters van de Iele, maar zachtaardiger. Ze verschijnen alleen deze nacht en dansen in een kring op het veld; waar ze dansten, wordt het gewas «weelderiger». Wie hun dans ziet en niet «rein» is (met kwade gedachten of zonder te vasten), loopt het risico «meegenomen» te worden: ziek te worden door het «kwaad van de Sânziene».
De rituelen van de nacht
- De krans van sânziene: meisjes vlechten kransen en gooien ze op de huizen; blijft de krans liggen, dan trouwen ze dat jaar;
- Bloemen onder het kussen: je droomt van de persoon van wie je zult houden;
- Dauw drinken: in de ochtend, voor gezondheid en schoonheid;
- Geneeskrachtige kruiden verzamelen: basilicum, sint-janskruid, lavendel, het kruid dat «cununiță» wordt genoemd — «alleen in de nacht van Sânziene hebben ze hun volle kracht»;
- Een dankgebed voor de zomer, bij het aanbreken van de dag.
Drăgaica: de zuidelijke variant
In Oltenië en Muntenië heet het feest Drăgaica: een «uitverkoren» meisje danst met een krans, omringd door een stoet, zodat de velden beschermd worden tegen hagel. Wat ze graag hebben: de kringdans, zang en een goede grap. Wat ze niet graag hebben: kwaadspreken, kwade gedachten en een vrouw «vol afgunst».
Sânziene en de kerkelijke feestdag
De Kerk plaatste over de zonnewende de geboorte van de heilige Johannes de Doper (24 juni): licht dat afneemt en toeneemt — «Hij moet groter worden, ik kleiner». De christen van vroeger zag geen tegenspraak: de sânziene die na de dienst in de ochtend werden geplukt, kwamen bij de icoon en werden het hele jaar bewaard voor thee tegen «schrik».
Veelgestelde vragen
Wat doe je na het feest met de sânziene-bloemen? Ze worden in de schaduw gedroogd, in een schoof gebonden en bewaard voor thee (kalmerend, voor de spijsvertering) en «voor het huis», als bescherming. Volgens de traditie houdt de bos sânziene bij de icoon «een jaar lang het kwaad buiten».
Zijn de Sânziene ook gevaarlijk? Alleen voor wie hun dans verstoort of hen «met kwade gedachten» opzoekt. Zoals elke natuurkracht in de traditie: geëerd is ze heilzaam, bespot is ze gevaarlijk.