Αυτό το live το έκανα το μεσημέρι, στην κουζίνα, με τον φούρνο αναμμένο και μια λαζάνια για τα παιδιά να ψήνεται. Δεν ήταν σχεδιασμένο ως μεγάλο live, αλλά όλη την εβδομάδα μού έβγαινε πολύ έντονα στο πεδίο το ίδιο πρόγραμμα: η δουλοπαροικία. Δηλαδή εκείνη η κληρονομημένη από τη γενιά φτώχεια, που δεν αφορά απαραίτητα το πόσα χρήματα έχεις στον λογαριασμό, αλλά τη βαθιά θαμμένη πεποίθηση ότι πρέπει να ζεις δύσκολα, να λες «ναι» και να κρατάς το κεφάλι σκυμμένο για να επιβιώσεις.
Ξέρω ότι ακούγεται παράξενο, «αποδεσμεύσεις από τη δουλοπαροικία». Όμως αυτό το πρόγραμμα είναι πολύ πιο παρόν απ’ όσο νομίζουμε και σχεδόν κανείς δεν μιλά γι’ αυτό. Η δουλοπαροικία ως καθεστώς έχει περάσει προ πολλού. Αυτό που δεν έχει περάσει είναι ο τρόπος με τον οποίο οι πρόγονοί μας έμαθαν να επιβιώνουν – και τον οποίο εμείς συνεχίζουμε να κουβαλάμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Παρακάτω σου λέω τι είναι το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας, πώς φαίνεται στη σημερινή ζωή, γιατί το κρατάμε από αφοσίωση στη γενιά μας και ποιες αποδεσμεύσεις είπα στο live, για να μπορείς να τις κάνεις κι εσύ.
Τι είναι το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας στη γενιά
Όταν μιλάω για δουλοπαροικία, δεν κάνω μάθημα ιστορίας και δεν κρίνω κανέναν. Μιλάω για μια οικογενειακή κληρονομιά. Σε πολλές γενιές οι άνθρωποι επιβίωσαν ως δουλοπάροικοι: λέγοντας «ναι», σωπαίνοντας, δεχόμενοι ότι η ζωή είναι δύσκολη και ότι έτσι πρέπει να είναι.
Για τους προγόνους μας αυτό ήταν μια στρατηγική επιβίωσης. Έκαναν ό,τι μπορούσαν με ό,τι είχαν. Το πρόβλημα είναι ότι το πρόγραμμα δεν σταμάτησε σε αυτούς. Κατέβηκε από γενιά σε γενιά, σαν πληροφορία στο πεδίο, και σήμερα το βλέπεις σε ανθρώπους που δεν υπήρξαν ποτέ δουλοπάροικοι, αλλά ζουν σαν να ήταν.
Το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας έχει, απ’ ό,τι έχω δει, μερικές κλωστές που κρατιούνται η μία από την άλλη:
- «Η ζωή είναι δύσκολη.» Η βασική πεποίθηση, πάνω στην οποία στηρίζονται όλα τα υπόλοιπα.
- «Πρέπει να κλείνω το στόμα μου για να επιβιώσω.» Η σιωπή ως μορφή προστασίας.
- Να λες «ναι» για να είσαι ασφαλής, ακόμη κι όταν μέσα σου υπάρχει ένα «όχι».
- Να αφήνεις τους άλλους να σε ποδοπατούν και να το ονομάζεις καλοσύνη ή ταπεινότητα.
- Η φτώχεια ως κανονικότητα – όχι μόνο η έλλειψη χρημάτων, αλλά και μια στενή ζωή, χωρίς χαρά, χωρίς ευκολία.
Πώς φαίνεται η κληρονομημένη φτώχεια στη σημερινή ζωή
Αυτό που με εξέπληξε περισσότερο ήταν πόσο πολύ κρύβεται αυτό το πρόγραμμα στις αποφάσεις. Συνάντησα μια πολύ σοβαρή περίπτωση: κάθε λογής πολύ κακές οικονομικές αποφάσεις, παρμένες από το ασυνείδητο. Όχι από βλακεία ούτε από έλλειψη πληροφόρησης, αλλά από μια κρυφή αφοσίωση.
Η φωνή από πίσω ακουγόταν περίπου έτσι: «Θέλω να ανήκω στη γενιά μου. Εσείς, πρόγονοι, τα περάσατε δύσκολα. Κι εγώ, παρόλο που ίσως ζω σε μια καλύτερη χώρα, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στη Γερμανία, θα κάνω τα πάντα για να είναι η ζωή μου δύσκολη.»
Και αυτό είναι το κομμάτι που πονάει: εξαιτίας αυτού του υποσυνείδητου προγράμματος – για να ανήκουν στη γενιά τους – πάρα πολλοί άνθρωποι χαλάνε τη ζωή τους. Παρόλο που βρίσκονται σε μέρη όπου υπάρχει δουλειά, όπου είναι καλά, όπου θα μπορούσαν να ζουν εύκολα, κάτι μέσα τους σαμποτάρει. Γιατί το να ζεις καλά θα σήμαινε, στο ασυνείδητο, να αποχωριστείς τους δικούς σου.
Σημάδια ότι μπορεί να κουβαλάς ένα κληρονομημένο πρόγραμμα φτώχειας:
- παίρνεις αποφάσεις με τα χρήματα που, αν τις δεις απ’ έξω, δεν τις καταλαβαίνεις ούτε εσύ·
- κάθε φορά που έχεις καλές συνθήκες, εμφανίζεται κάτι που τις χαλάει·
- δυσκολεύεσαι ακόμη κι όταν δεν θα έπρεπε να δυσκολεύεσαι·
- σωπαίνεις εκεί όπου θα έπρεπε να μιλήσεις, γιατί «έτσι είναι πιο ασφαλές»·
- λες «ναι» αντανακλαστικά, ακόμη κι όταν μέσα σου υπάρχει ένα «όχι»·
- νιώθεις σύνδεση με τους προγόνους περισσότερο μέσα από τον πόνο τους παρά μέσα από την αγάπη.
Σε παρακαλώ να θυμάσαι κάτι: αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση – χρέη, κατασχέσεις, μεγάλες αποφάσεις με τα χρήματα –, ζήτα τη βοήθεια ενός ειδικού (οικονομικού συμβούλου, δικηγόρου, ανάλογα με την περίπτωση). Οι αποδεσμεύσεις δουλεύουν πάνω στο πρόγραμμα που βρίσκεται από πίσω, δεν αντικαθιστούν μια εξειδικευμένη συμβουλή και δεν αποτελούν υπόσχεση για χρήματα.
«Η ζωή είναι δύσκολη»: το πρόγραμμα που είχα κι εγώ
Δεν θα προσποιηθώ ότι μιλάω μόνο για τους άλλους. Το πρόγραμμα «η ζωή είναι δύσκολη» το είχα κι εγώ. Και κοίταξα με ειλικρίνεια πίσω: κάποια από τα μεγαλύτερα μπερδέματα του τελευταίου καιρού, που τα εκδήλωσα μόνη μου, προέρχονταν ακριβώς από εκεί – από το «η ζωή είναι δύσκολη».
Είναι ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα, στη βάση πολλών άλλων, και γι’ αυτό το δούλεψα ξεχωριστά, πιο αναλυτικά, στο άρθρο για τις περιοριστικές πεποιθήσεις «Δεν αξίζω», «Πρέπει» και «Η ζωή είναι δύσκολη». Εδώ το παίρνω μόνο από την πλευρά της γενιάς, εκεί όπου δένεται με τη δουλοπαροικία: η δύσκολη ζωή ως αφοσίωση σε όσους ήρθαν πριν από εμάς.
Στο live, ενώ έστρωνα τη λαζάνια, είπα δυνατά: «Η ζωή δεν είναι δύσκολη.» Και ακριβώς έτσι το ένιωθα εκείνη τη στιγμή: ένα απλό φαγητό, με καλά υλικά, φτιαγμένο με αγάπη για τα παιδιά, σχεδόν έτοιμο. Η ανάλαφρη ζωή πολλές φορές μοιάζει έτσι – συνηθισμένη, όχι θεαματική.
Θέλω τις αποδεσμεύσεις Πείνα & Έλλειψη (PDF) →
Η καλοσύνη δεν σημαίνει να αφήνεις να σε ποδοπατούν
Ένα από τα πρόσωπα της δουλοπαροικίας είναι η σύγχυση ανάμεσα στο να είσαι καλός άνθρωπος και στο να είσαι αδύναμος. Από πνευματική άποψη είναι σωστό να μην πηγαίνεις να κάνεις κακό στους άλλους. Όμως το να μην υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου – αυτό είναι προδοσία του εαυτού. Και την προδοσία του εαυτού που κάνουμε σε ατομικό επίπεδο την κάνουμε και σε επίπεδο γενιάς.
Άλλο είναι να είσαι καλός άνθρωπος, πιστός, να αγαπάς τον Θεό, να έχεις φως μέσα σου. Και άλλο να αφήνεις τους άλλους να σε ποδοπατούν. Δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η αληθινή καλοσύνη έχει σπονδυλική στήλη. Η πίστη δεν σου ζητά να γίνεις χαλάκι.
Όσον αφορά το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας, το μήνυμα είναι απλό: μην το αφήνεις. Να μπορείς να πεις «όχι». Να μπορείς να διεκδικήσεις τα δικαιώματά σου, να βάλεις ένα όριο, να φύγεις από εκεί όπου δεν σε σέβονται. Για μια γενιά που επιβίωσε λέγοντας «ναι», ακριβώς αυτό είναι που χρειάζεται θεραπεία.
Πώς τιμάς τους προγόνους χωρίς να κουβαλάς τον πόνο τους
Εδώ βρίσκεται το κλειδί όλου του live. Δεν καταφέρνουμε να συνδεθούμε με τους προγόνους μέσα στην αγάπη – συνδεόμαστε μαζί τους μέσα στο τραύμα. Και μετά απορούμε γιατί δυσκολευόμαστε στη ζωή.
Πιστεύουμε, κάπου βαθιά, ότι αν ζούμε εύκολα, τους προδίδουμε. Ότι, αφού εκείνοι τα πέρασαν δύσκολα, δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε καλά. Όμως δεν τους τιμάμε έτσι. Τους τιμάμε ζώντας τη ζωή που εκείνοι δεν μπόρεσαν να ζήσουν. Ο πόνος τους δεν μικραίνει αν τον επαναλαμβάνουμε εμείς· αποκτά νόημα μόνο όταν από αυτόν βγαίνει μια καλύτερη ζωή.
Από τη γενιά σου δεν παίρνεις μόνο βάρη. Παίρνεις και δώρα. Όταν αφήνεις το βάρος και παίρνεις το δώρο, η σύνδεση με τους προγόνους δεν κόβεται – θεραπεύεται. Αν θέλεις να πας πιο βαθιά σε όλα τα κληρονομημένα μοτίβα, όχι μόνο στα χρήματα, έχω γράψει για το κάρμα της γενιάς, τι είναι και πώς αποδεσμεύεται.
Οι αποδεσμεύσεις από τη δουλοπαροικία από το live
Κέντρωσε τον εαυτό σου. Μείνε ήρεμα για λίγες στιγμές, με την προσοχή σου στο σώμα. Έπειτα πες δυνατά, χωρίς βιασύνη, νιώθοντας κάθε φράση:
- «Ακυρώνω το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας στη γενιά μου.»
- «Αλχημοποιώ το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας σε δύναμη να προχωρώ μπροστά.»
- «Ακυρώνω το πρόγραμμα “Η ζωή είναι δύσκολη”.»
- «Αλχημοποιώ το πρόγραμμα “Η ζωή είναι δύσκολη” σε: μπορώ να ζω μια ανάλαφρη ζωή και επιτρέπω στον εαυτό μου να ζει μια ανάλαφρη ζωή.»
- «Ζητώ να επιστρέψει σε όλη τη γενιά μου όλη η δύναμη που δόθηκε μέσα από το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας και μέσα από το πρόγραμμα “Πρέπει να κλείνω το στόμα μου για να επιβιώσω”.»
- «Αγαπημένοι πρόγονοι, τιμώ τον πόνο σας επιλέγοντας να ζω μια ανάλαφρη ζωή.»
- «Δέχομαι όλα τα δώρα των προγόνων μου.»
Σε ένα άλλο live, εκείνο για το κάρμα της γενιάς, μου ήρθε μια φράση που μπορείς να προσθέσεις στο τέλος. Μου ήρθε από το υποσυνείδητο, πολύ δυνατά, και ένιωσα τους προγόνους στο πεδίο όταν την είπα:
- «Διαλύω το πρόγραμμα της φτώχειας στη γενιά μου. Από εδώ και πέρα, η γενιά μου δεν υποφέρει πια από φτώχεια.»
Μερικά πράγματα να έχεις στο μυαλό σου:
- Λέγε τις φράσεις δυνατά, όχι από μέσα σου, και όχι σαν ποίημα. Νιώσε τες.
- Παρατήρησε τι κινείται μέσα σου καθώς τις λες και μη βιάζεσαι.
- Μην περιμένεις θαύματα από τη μια μέρα στην άλλη. Ένα πρόγραμμα που πέρασε από γενιά σε γενιά δεν διαλύεται με μία φράση. Η αποδέσμευση ανοίγει την πόρτα· η ζωή που ακολουθεί την επιβεβαιώνει.
Θέλω τις πλήρεις αποδεσμεύσεις για αφθονία (PDF) →
Πώς καταλαβαίνεις τι μένει ακόμη να δουλέψεις
Στο ίδιο live μίλησα και για κάτι άλλο, που συνδέεται άμεσα με κάθε πρόγραμμα, και με αυτό της φτώχειας. Οι ενέργειες – τα λόγια των άλλων, οι μαγείες, ό,τι έρχεται απ’ έξω – πιάνονται από τις πληγές σου. Όσο περισσότερο δουλεύεις τον εαυτό σου, τόσο λιγότερο πιάνονται. Και όταν ένα θέμα έχει δουλευτεί, δεν σε επηρεάζει πια.
Γι’ αυτό χρησιμοποίησε ό,τι σε αγγίζει σαν πυξίδα. Αν κάποιος πει κάτι για τα χρήματα, για τη δουλειά, για το «ποιος νομίζεις ότι είσαι» και σε πιάσει – νιώθεις ότι πονάς, ότι θυμώνεις, ότι σε πιάνει ντροπή – εκεί είναι το σήμα. Αυτή είναι η πληγή που χρειάζεται να κοιτάξεις. Δεν είναι ο άνθρωπος το πρόβλημα, αλλά το σημείο μέσα σου που αντέδρασε.
Κι αν αυτή η δουλειά φέρει στην επιφάνεια παλιά τραύματα, άγχος ή μαύρες σκέψεις, μη μένεις χωρίς στήριξη: μίλησε και με έναν ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή. Η ενεργειακή δουλειά μπορεί να σε στηρίξει, αλλά δεν αντικαθιστά την εξειδικευμένη βοήθεια.
Η ανάλαφρη ζωή ξεκινά από μικρά πράγματα
Το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας σε κάνει να πιστεύεις ότι, αν δεν ταλαιπωρείσαι, δεν αξίζεις. Έτσι ταλαιπωρείσαι κι εκεί όπου δεν χρειάζεται. Στο live, μιλώντας με τις μαμάδες που με ρωτούσαν πώς τα βγάζω πέρα με τόσες κόρες, είπα: μην ταλαιπωρείστε. Παραγγείλτε και φαγητό – μία, δύο φορές την εβδομάδα, ένα κεμπάπ, ένα σούσι – και τις υπόλοιπες μέρες φτιάξτε κάτι απλό και καλό, όπως ήταν η λαζάνια μου. Απλό και αποτελεσματικό.
Πάλι στο live, διαλέγοντας ελαιόλαδο, είπα: υπάρχουν προϊόντα στα οποία δεν πρέπει να τσιγκουνεύεσαι. Όσο πιο απλό είναι το φαγητό, τόσο περισσότερο μετράει η ποιότητα των υλικών. Δεν είναι οικονομική συμβουλή και δεν σου λέω πώς να ξοδεύεις τα χρήματά σου – είναι ένα παράδειγμα από τη ζωή μου για το πώς μοιάζει, στην πράξη, η άδεια να είσαι καλά.
Η ανάλαφρη ζωή δεν σημαίνει τεμπελιά ούτε σπατάλη. Σημαίνει να σταματήσεις να επιλέγεις το δύσκολο αντανακλαστικά, μόνο επειδή έτσι έζησαν όσοι ήρθαν πριν από σένα.
Για να δουλέψεις και το κομμάτι της εκδήλωσης – πώς αλλάζεις τη δόνησή σου για να προσελκύεις αυτό που επιθυμείς και όχι αυτό που κληρονόμησες –, διάβασε και το άρθρο για τον νόμο της έλξης και πώς εκδηλώνεις την πραγματικότητά σου. Και για την ατμόσφαιρα στο σπίτι, όταν δουλεύεις την αφθονία, θα βρεις τα αιθέρια έλαια για αφθονία, ανάμεσά τους και το μείγμα αφθονίας.
Θέλω το Πακέτο Αφθονία: PDF + αιθέριο έλαιο →
Κάνε τις αποδεσμεύσεις μαζί μου
Αν θέλεις να ακούσεις ολόκληρο το live, βάλε το παρακάτω. Είναι ένα χαλαρό live, από την κουζίνα, με πολλές ιστορίες γύρω γύρω· τις ίδιες τις αποδεσμεύσεις θα τις βρεις περίπου στα λεπτά 6–8, 29–30, 33–34 και 41–42.
Η φράση για τη φτώχεια της γενιάς προέρχεται από το live για την αποδέσμευση του κάρμα της γενιάς, όπου δουλεύω και άλλα κληρονομημένα προγράμματα.
Συχνές ερωτήσεις για την κληρονομημένη φτώχεια της γενιάς
Τι σημαίνει το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας;
Είναι ένα πρόγραμμα κληρονομημένο από τη γενιά, από τις εποχές όπου οι πρόγονοι επιβίωναν λέγοντας «ναι», σωπαίνοντας και δεχόμενοι μια δύσκολη ζωή. Σήμερα φαίνεται στην πεποίθηση ότι η ζωή πρέπει να είναι δύσκολη, στη σιωπή, στην αδυναμία να πεις «όχι» και σε αποφάσεις που σε κρατούν, χωρίς να ξέρεις γιατί, στην έλλειψη.
Μπορεί να κληρονομηθεί η φτώχεια;
Απ’ ό,τι βλέπω στην ενεργειακή δουλειά, κληρονομούνται τα προγράμματα που βρίσκονται πίσω της: «η ζωή είναι δύσκολη», «πρέπει να σωπαίνω για να επιβιώσω», η αφοσίωση στον πόνο της γενιάς. Μπορούν να σε σπρώχνουν σε κακές αποφάσεις ακόμη κι όταν έχεις καλές συνθήκες. Τη συγκεκριμένη οικονομική σου κατάσταση, όμως, τη συζητάς με έναν οικονομικό ειδικό.
Πώς καταλαβαίνω ότι έχω μια κληρονομημένη νοοτροπία φτώχειας;
Κοίτα τα μοτίβα: αποφάσεις με τα χρήματα που δεν τις καταλαβαίνεις ούτε εσύ, καλές συνθήκες που χαλάνε συνέχεια, βάρος εκεί όπου δεν θα έπρεπε να υπάρχει, σιωπή και «ναι» από αντανακλαστικό. Και κοίτα τι σε πιάνει: εκεί όπου πονάς ή θυμώνεις όταν γίνεται λόγος για χρήματα, εκεί είναι η πληγή που θέλει δουλειά.
Προδίδω τους προγόνους μου αν επιλέξω μια ανάλαφρη ζωή;
Όχι. Τους τιμάς. Εμείς δενόμαστε μαζί τους μέσα από το τραύμα, όμως η αληθινή σύνδεση είναι στην αγάπη. Τιμάς τον πόνο τους επιλέγοντας να ζήσεις τη ζωή που εκείνοι δεν μπόρεσαν να ζήσουν και δεχόμενη τα δώρα τους, όχι τα βάρη τους.
Ποιες αποδεσμεύσεις κάνω για το πρόγραμμα της φτώχειας στη γενιά;
Αυτές από το live: ακυρώνεις το πρόγραμμα της δουλοπαροικίας και το αλχημοποιείς σε δύναμη να προχωράς μπροστά, ακυρώνεις το «η ζωή είναι δύσκολη» και το μετατρέπεις σε άδεια να ζεις μια ανάλαφρη ζωή, ζητάς πίσω τη δύναμη που δόθηκε μέσα από τη δουλοπαροικία και μέσα από τη σιωπή, τιμάς τον πόνο των προγόνων και δέχεσαι τα δώρα τους. Θα τις βρεις παραπάνω, με τη σειρά.
Θα μου φέρουν χρήματα οι αποδεσμεύσεις;
Δεν μπορώ να σου υποσχεθώ χρήματα και κανείς δεν θα έπρεπε να σου υπόσχεται. Οι αποδεσμεύσεις δουλεύουν πάνω στα προγράμματα από πίσω, ώστε να μην επιλέγεις πια το δύσκολο από αφοσίωση. Τι κάνεις μετά, στην πράξη, στη ζωή σου – δουλειά, αποφάσεις, δράση – εξαρτάται από σένα.
Η ζωή δεν είναι δύσκολη. Διάλεξέ τη ανάλαφρη – για σένα και για όσους ήρθαν πριν από σένα. Σε φιλώ και σε περιμένω στο επόμενο live.
